Dawać w kość – Erinnern nach der Migration aus Polen

Jakie to uczucie opuścić "kraj ofiar" i przenieść się do "kraju sprawców"? Jak zmienia się stosunek do własnego języka? Co to znaczy pamiętać o niemieckiej historii przemocy w Polsce, kiedy mieszka się w Niemczech? Tym pytaniom poświęcona jest dyskusja, czytanie i projekcja z udziałem pisarzy Matthiasa Nawrata i Ariela Rosé oraz reżyserki Nicole Humiński. Potoczne wyrażenie "dawać w kość" jest silną metaforą i emocjonalnym agregatem, który oddaje pamięć o niemieckiej historii przemocy i doświadczeniu migracji oraz pozwala nam myśleć i czuć dalej.

Wydarzenie jest projektem współpracy Domu Niemiecko-Polskiego i Muzeum FHXB Friedrichshain - Kreuzberg.

Matthias Nawrat urodził się w roku 1979 w Opolu i zamieszkał w wieku dziesięciu lat z rodzicami w Niemczech (RFN). Studiował Biologie i Creative Writing. Wydał pięć powieści, między innymi Die vielen Tode unseres Opas Jurek (Wszystkie Śmierci Dziadka Jurka), Der traurige Gast (Smutny Gość) i Reise nach Maine (Podróż do Maine). W roku 2022 wydał tom wierszy pod tytułem Gebete für meine Vorfahren (Modlitwy za moich przodków), a w roku 2024 tom esejów podróżniczych Über allem ein weiter Himmel – Nachrichten aus Europa (Nad wszystkim szerokie niebo — Wiadomości z Europy). Jest między innymi laureatem Literackiej Nagrody Unii Europejskiej tak jak też Nagrody Literackiej im. Fontane. Matthias Nawrat mieszka w Berlinie. 

ariel rosé – polsko-norweski trans-gender poeta, eseista, ilustrator, autor książek morze nocą jest mięśniem serca (PIW, 2022) oraz Północ Przypowieści (Znak, 2019) nominowanej do polsko-niemieckiej nagrody Josepha. Wiersze w niemieckim przekładzie Marleny Breuer ukazały się w Sinn und Form oraz nakładem Box of Rain Press. Publikowł wiersze i eseje w wielu językach, w pismach tj.: Asymptote Journal, Arrowsmith Journal w Stanach, oraz w Europie w m.in.: Eurozine, Esprit, Sinn und Form, Irodalmi Szemle, Revista Sibila, Vinduet, Samtiden. Dwa razy w roku zaprasza poetów z niedoreprezentowanych krajów do Oslo, prowadzi rozmowę i tłumaczy wiersze na norweski razem z Ainą Villanger. W 2023 roku ariel wspólnie uruchomił Both Sides of the Border Face East, międzynarodową inicjatywę artystyczną skupioną na Europie Wschodniej/Środkowej. Projekt jest objęty patronatem Marci Shore i wspierany przez Fondation Jan Michalski i Renaissance Institute. Jego pierwsza odsłona była poświęcona wojnie w Ukrainie. ariel ma w przygotowaniu dwie książki: Ukraina na głosy i Ways of Swimming. rosé jest również współredaktorem Both Sides Face East/Durable Words (Academic Studies Press, 2025).

Nicole Humiński jest niemiecko-polską reżyserką studiującą na Wyższej Szkole Telewizji i Filmu w Monachium. Jej filmy zdobyły międzynarodowe uznanie, w tym Coins, który otrzymał Niemiecką Nagrodę Kamery (Deutscher Kamerapreis) w kategorii młodych talentów.
Równolegle do pracy reżyserskiej angażuje się intensywnie w kulturę pamięci. Jako kierowniczka inicjatywy ECHOS, która powstała w ramach projektu „Losy z Polski 1939-1945" Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich, finansowanego przez Fundację EVZ i Federalne Ministerstwo Finansów Niemiec, pracuje nad przepracowaniem historii polsko-niemieckiej. Za pracę Ich weiche ja in meinem Leben jeglichem Zwang aus (Przez całe życie unikam wszelkiej formy przymusu) stworzoną w ramach tego projektu, została nominowana do Niemieckiej Nagrody
Kamery w kategorii młodych talentów za montaż. Jej najnowszy film krótkometrażowy But I Never Asked powstał na podstawie badań z projektu ECHOS i obecnie znajduje się w końcowej fazie postprodukcji. Jej prace artystyczne były prezentowane w renomowanych instytucjach, między innymi w Pinakothek der Moderne w Monachium, Museum für Kunst & Gewerbe w Hamburgu oraz neimënster w Luksemburgu.

Jadwiga Kamola, geboren 1983 in Warschau, ist Historikerin, Kuratorin und Autorin. Ihre Arbeit ist an den Schnittstellen zwischen Kunst, Faschismus und Moderne angesiedelt. Ihr weiterer Fokus liegt auf postmigrantischer Erinnerung. Jadwiga Kamola veröffentlichte Werke wie »Kunst, Kitsch, Faschismus, Kolonialismus. Leni Riefenstahls fotografisches Spätwerk im Museum« (2021) und »Artist Complex. Images of Artists in the Twentieth Century-Photography« (2021). Ihren Doktortitel in Globaler Kunstgeschichte erlangte sie 2015 am Cluster Asia and Europe in a Global Context in Heidelberg, danach war sie als Assistenzkuratorin an den Staatlichen Museen zu Berlin tätig. Im Jahr 2019 wechselte sie zu digitalen Formaten und wurde Kuratorin an der Bildungsstätte Anne Frank in Frankfurt am Main. Jadwiga Kamola arbeitete 2022 am Museum für Kunst und Technik des 19. Jahrhunderts in Baden-Baden, 2023 bis 2025 war sie Kuratorin am NS-Dokumentationszentrum in München.